Blog
Geen enkel CMS is wettelijk verplicht.
Zes vereisten die voor overheid en onderwijs zwaarder wegen dan elders, van toegankelijkheid tot meertaligheid.
Geen enkel CMS is wettelijk voorgeschreven voor overheid en onderwijs.
De keuze wordt bepaald door zes eisen die in deze sector zwaarder wegen dan elders: toegankelijkheid met een verklaring die klopt, meertaligheid, rechten en redactionele workflows, de aanbestedingsregels, leveranciersonafhankelijkheid en het onderhoudsritme op lange termijn.
Die eisen moet je publiek kunnen verantwoorden, niet alleen halen.
Drupal doet het op die zes punten goed, maar niet op alle zes beter dan elk alternatief.
De algemene afweging tussen de twee bekendste systemen heb ik apart uitgeschreven in Drupal of WordPress kiezen voor je website; hier kijk ik naar wat er in de publieke sector bovenop komt.
Toegankelijkheid: de verklaring maakt het controleerbaar
Voor overheidssites is toegankelijkheid geen ambitie maar een verplichting met publieke verantwoording.
Richtlijn (EU) 2016/2102 is in België op meerdere niveaus omgezet.
Voor federale instanties geldt de wet van 19 juli 2018, met FOD BOSA als toezichthouder.
Vlaamse besturen en instellingen vallen onder het Bestuursdecreet van 7 december 2018 en Wallonië en Brussel hebben eigen regelgeving met eigen toezicht.
Welk regime en welke toezichthouder op jou van toepassing zijn, laat je best juridisch nakijken.
In Nederland loopt het via het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, dat tot 1 juli 2023 'Tijdelijk besluit' heette en sinds die datum zijn wettelijke grondslag in de Wet digitale overheid heeft.
In beide landen hoort bij elke site een toegankelijkheidsverklaring en een meldkanaal voor wie een probleem ziet; voor wie zo'n verklaring verplicht is en wat erin hoort staat in een apart artikel.
De norm is EN 301 549, die naar de WCAG-succescriteria verwijst en in de praktijk werk je naar WCAG 2.2 niveau AA.
Sinds 28 juni 2025 is daarnaast de European Accessibility Act van toepassing, richtlijn 2019/882, die een afgebakende groep producten en diensten dekt.
Een instelling met een webshop of e-books kan dus onder twee regimes vallen, dus laat juridisch toetsen wat op jou van toepassing is.
Voor de CMS-keuze telt vooral wat je gratis meekrijgt.
Drupal heeft toegankelijkheid al jaren als uitgangspunt in de core en ook de redactieomgeving is bedienbaar met toetsenbord en schermlezer.
Wat daar precies in zit, lees je in waarom Drupal toegankelijker is dan de meeste CMS'en.
Geen automatisme: thema, custom componenten en content bepalen het grootste deel van het resultaat.
Het verschil tussen CMS'en zit vooral in of de toegankelijke keuze voor je redacteur ook de makkelijkste is.
Zie digitale toegankelijkheid.
Meertaligheid: ook de configuratie moet mee
Meertaligheid is het punt waar Drupal het duidelijkst verschilt van de meeste alternatieven.
Vier modules in de core doen het werk: Language, Interface Translation, Content Translation en Configuration Translation.
Die laatste is de reden dat overheidssites hierop uitkomen, want daarmee vertaal je ook je views, menu's, veldlabels en systeemteksten.
In veel andere systemen is dat een betaalde extensie of handwerk in de code en dat merk je pas als de Franse versie live moet.
Wat het niet oplost: vertalen blijft mensenwerk en kost per taal doorlooptijd en budget.
Heb je maar een taal, dan is dit geen argument.
Rechten en workflows: wie mag wat en wie keurt het goed
Drupal regelt rechten en redactionele goedkeuring in de core, zonder modules van derden.
Je definieert rollen, kent per handeling rechten toe en zet met Workflows en Content Moderation een keten op van concept naar nazicht naar gepubliceerd.
Elke wijziging komt in de revisiegeschiedenis.
Voor een hogeschool met redacteuren per faculteit is dat de kern van het systeem.
Dat model is gebouwd voor veel redacteuren met gescheiden verantwoordelijkheden.
Heb je twee mensen die alles publiceren, dan betaal je vooral de complexiteit.
Aanbestedingen en leveranciersonafhankelijkheid
Open source verlaagt in een aanbesteding vooral de drempel: geen licentie die je aan een leverancier bindt, geen gebruikersaantal dat de prijs bepaalt.
Drupal staat onder de GPL en meerdere partijen kunnen een offerte doen op dezelfde codebase.
In Vlaanderen en Nederland zie je Drupal daardoor veel bij overheden, universiteiten en hogescholen.
Vijf dingen die in je bestek horen.
- De code staat in een repository op naam van je organisatie, niet van de leverancier.
- Hosting, domeinnaam en DNS staan op jouw naam, met eigen beheerderstoegang.
- De configuratie zit als exporteerbare configuratie in Git, niet alleen in de database.
- Een nieuwe partij kan de site lokaal draaien met de repository en de documentatie.
- Een exitclausule met opzegtermijn, overdrachtsdossier en een laatste kennisoverdracht.
Geen licentiekost betekent niet goedkoper.
De kosten zitten in de bouw en het onderhoud en in aanloop is Drupal doorgaans duurder dan een kant-en-klaar systeem.
Wat je terugkrijgt is dat je bij de volgende aanbesteding niet opnieuw moet migreren.
Open source is geen garantie tegen vendor lock-in
Lock-in zit bijna nooit in het CMS zelf, maar in wat er bovenop is gebouwd.
Een Drupal-site kan even vast zitten als een gesloten platform: een eigen distributie van het bureau, private modules zonder publieke broncode, of custom code zonder tests of documentatie.
De test daarop is eenvoudig: geef een onafhankelijke partij de repository en meet hoeveel tijd die nodig heeft om de site lokaal te laten draaien.
Gaat dat in een dag, dan is je afhankelijkheid beperkt.
Lukt het niet zonder mensen van de huidige leverancier, dan weet je waar je staat, ongeacht welk CMS eronder zit.
Langetermijnondersteuning: het ritme van nu tot 2028
Voor een nieuw project in de publieke sector bouw je vandaag op Drupal 11.
De stand van zaken op 12 september 2026:
| Versie | Status |
|---|---|
| Drupal 7 | Uit support sinds 5 januari 2025 |
| Drupal 8 | Uit support sinds november 2021 |
| Drupal 9 | Uit support sinds november 2023 |
| Drupal 10 | End of life op 9 december 2026, 10.6.0 is de laatste minor release |
| Drupal 11 | Huidige stabiele versie, 11.4.x |
| Drupal 12 | Nog niet uit, release voorzien in de week van 7 december 2026 |
Een nieuw project op Drupal 10 starten heeft dus geen zin meer: de end of life valt in dezelfde week als de release van Drupal 12.
Draait je huidige site op Drupal 10, dan is wat het einde van de support op 9 december 2026 betekent de eerste vraag om te beantwoorden.
De versie waarop je bouwt is ook niet de versie waarop je site over drie jaar draait, dus zet een upgradebudget in je meerjarenbegroting.
Loop je nog op een oudere versie, dan is dat een migratietraject.
Wanneer een ander CMS de betere keuze is
Drupal is de verkeerde keuze zodra de eisen hierboven niet op jou van toepassing zijn.
Dat komt vaker voor dan leveranciers toegeven.
- Een kleine site in een taal: tien pagina's en twee redacteuren zijn elders sneller klaar.
- Een afgebakend product: voor een leerplatform of een bibliotheekcatalogus koop je bestaande software.
- Geen capaciteit voor onderhoud: zonder onderhoudsbudget veroudert elk maatwerkplatform en bij Drupal voelt dat sneller door de minor releases twee keer per jaar en een nieuwe major ongeveer elke twee jaar.
- Een volledig headless opzet: Drupal kan als backend dienen, maar dan neem je toegankelijkheid, SEO en performance van de frontend zelf op je.
De vraag is dus niet welk CMS beter is, maar of je organisatie de eisen heeft waarvoor Drupal gebouwd is.
Heb je ze niet, dan betaal je voor mogelijkheden die niemand gebruikt.
Hoe ik hierbij help
Ik werk al meer dan tien jaar met Drupal, hoofdzakelijk voor universiteiten, overheid en industrie: van de architectuur van een nieuw platform tot het beoordelen van een bestaande site voor je verlengt.
Een voorbeeld uit die hoek is het platform waarmee VLIR-UOS Vlaamse universiteiten verbindt met het globale zuiden.
Mijn tarief ligt tussen 75 en 95 euro per uur en tussen 650 en 800 euro per dag, exclusief btw.
Sta je voor die keuze, of ligt er een bestek dat nog scherper kan? Leg je situatie voor.
Ik bekijk je aanvraag en geef binnen 24 uur een eerlijk beeld van wat er nodig is.
Veelgestelde vragen
Is Drupal verplicht voor overheidssites?
Nee.
Geen enkel CMS is wettelijk voorgeschreven voor overheid of onderwijs.
Wat wel is voorgeschreven, zijn de eisen: de norm EN 301 549 met de WCAG-succescriteria, een toegankelijkheidsverklaring en een meldkanaal voor wie een probleem ziet.
Welk systeem je kiest is een eigen afweging over toegankelijkheid, meertaligheid, rechten en workflows, de aanbestedingsregels, leveranciersonafhankelijkheid en het onderhoudsritme op lange termijn.
Waarom kiezen veel universiteiten en hogescholen voor Drupal?
Vooral om drie dingen die in de core zitten en dus niet apart gekocht of gebouwd hoeven te worden: meertaligheid tot en met de configuratie, zodat ook views, menu's, veldlabels en systeemteksten vertaald worden; rollen met rechten per handeling; en redactionele goedkeuring met Workflows en Content Moderation, waarbij elke wijziging in de revisiegeschiedenis komt.
Voor een instelling met redacteuren per faculteit of dienst is dat de kern van het systeem.
Daar komt bij dat de GPL-licentie geen kosten per gebruiker meebrengt en meerdere partijen op dezelfde codebase een offerte kunnen doen.
Welke Drupal-versie kies je voor een nieuw project in de publieke sector?
Drupal 11, vandaag de stabiele versie in de 11.4-reeks.
Drupal 10 bereikt op 9 december 2026 end of life en 10.6.0 is de laatste minor release, dus een nieuw project daarop starten levert binnen enkele maanden al een upgrade op.
Drupal 12 komt uit in de week van 7 december 2026, dezelfde week als die end of life.
Bouw dus op 11 en neem een upgrade naar 12 mee in je planning voor het jaar erna.
Wat zet je in een bestek om leveranciersonafhankelijk te blijven?
Vijf punten.
De code staat in een repository op naam van je organisatie, niet van de leverancier.
Hosting, domeinnaam en DNS staan op jouw naam, met eigen beheerderstoegang.
De configuratie zit als exporteerbare configuratie in Git en niet alleen in de database.
Een nieuwe partij kan de site lokaal draaien met de repository en de documentatie.
En er staat een exitclausule in met opzegtermijn, overdrachtsdossier en een laatste kennisoverdracht.
Dat je voor open source kiest, regelt dit op zichzelf niet.
Beschermt open source je tegen vendor lock-in?
Niet automatisch.
Lock-in zit bijna nooit in het CMS zelf, maar in wat er bovenop is gebouwd: een eigen distributie van het bureau, private modules zonder publieke broncode, of custom code zonder tests of documentatie.
De test daarop is eenvoudig: geef een onafhankelijke partij de repository en meet hoeveel tijd die nodig heeft om de site lokaal te laten draaien.
Gaat dat in een dag, dan is je afhankelijkheid beperkt.
Lukt het niet zonder mensen van de huidige leverancier, dan weet je waar je staat, ongeacht welk CMS eronder zit.
Wanneer is Drupal de verkeerde keuze voor een school of bestuur?
Zodra de eisen waarvoor het gebouwd is niet op jou van toepassing zijn.
Een kleine site in een taal met twee redacteuren is elders sneller klaar.
Voor een afgebakend product, zoals een leerplatform of een bibliotheekcatalogus, koop je bestaande software.
Zonder onderhoudsbudget veroudert elk maatwerkplatform en bij Drupal voelt dat sneller door de minor releases twee keer per jaar en een nieuwe major ongeveer elke twee jaar.
In die gevallen betaal je voor mogelijkheden die niemand gebruikt.
Een vraag over dit onderwerp?
Beschrijf kort je situatie, dan laat ik weten wat er speelt en wat het zou kosten. Zonder offertetraject.
